Reklama
  • Piątek, 18 marca (08:05)

    Jakie badania wykonać przed rozpoczęciem treningów

Dobrałaś już wygodne buty i strój, masz karnet na fitness. Jesteś pewna, że możesz bezpiecznie trenować. Czy na pewno? Zanim zaczniesz ćwiczyć, skontroluj stan zdrowia. Zapytaliśmy eksperta, jakie badania powinnaś zrobić.

Tekst: Izabela Filc-Redlińska

Sport to zdrowie. Tak, pod warunkiem że intensywność i rodzaj ćwiczeń są stosowne do wieku oraz kondycji, a trenując nie zapominasz o tym, co ważne dla organizmu. Na przykład odpowiednio często pijesz wodę. Niestety większość z nas tego nie robi.

Reklama

Z raportu Jak Polacy uprawiają sport przygotowanego przez IQS na zlecenie Grupy Lux Med wynika, że o uzupełnianiu płynów podczas ćwiczeń pamięta tylko 43 procent Polaków. Podobnie jest z rozgrzewką, jedynie 41 procent trenujących uznało, że jest ważna.

Co z badaniami lekarskimi? Aż 57 procent ankietowanych przyznało, że nie zrobiło ich przed zapisaniem się na zajęcia sportowe. W przypadku 20-latki nie jest to konieczne, ale już 35-latka powinna sprawdzić stan zdrowia, zanim pobiegnie, zacznie ćwiczyć crossfit czy modną ostatnio bokwę.

Dodatkowo badania powinnyśmy powtarzać co pół roku i robić je obowiązkowo przed zawodami, np. półmaratonem czy maratonem. Po co? Żeby poznać swoje słabe strony i zaradzić im oraz by wykluczyć schorzenia, przez które możesz nie dobiec do mety.

O to, co warto skontrolować, zanim zaczniesz regularnie ćwiczyć, zapytaliśmy dr. n. med. Andrzeja Marszałka z laboratoriów Synevo.

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi

Po co je robimy? Żeby sprawdzić, czy organizm poradzi sobie ze zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen. Nawet niewielki wysiłek powoduje wystąpienie tzw. głodu tlenowego. Jeśli czerwonych krwinek, które rozprowadzają tlen, jest za mało lub zawierają niewystarczającą ilość hemoglobiny, mięśniom i sercu może go zabraknąć.

Objawy? Zasłabnięcie, intensywny ból mięśni. Przy nieprawidłowych wynikach rozszerz badania o oznaczenie ferrytyny, białka magazynującego żelazo (jest głównym składnikiem hemoglobiny).

Stężenie hematokrytu (HCT) informuje, jaki procent krwi stanowią czerwone krwinki. Prawidłowe wartości u kobiet: 37–47 proc. lub 0,37–0,47; prawidłowy poziom ferrytyny: 10–200 µg/l.

Oznaczenie glukozy

Po co je robimy? Pomaga stwierdzić, czy nie powinnaś wyrównać poziomu cukru w organizmie. Możesz cierpieć na tzw. hipoglikemię reaktywną. To zaburzenie polegające na gwałtownym wyrzucie insuliny do krwi po posiłku.

W rezultacie cztery godziny później stężenie glukozy spada poniżej normy (55 mg/dl), powodując nagłe zmęczenie i osłabienie, a to niebezpieczne podczas treningu. Hipoglikemia może też być pierwszym objawem cukrzycy. W początkowej fazie choroby pomoże ci zmiana diety.

Jesteś cukrzykiem? Pamiętaj, że pod wpływem ćwiczeń zmniejsza się zapotrzebowanie organizmu na insulinę. Po miesiącu treningów zapytaj lekarza, czy nie trzeba obniżyć dawki leków. Prawidłowy poziom glukozy na czczo wynosi 70–99 mg/dl.

Stężenie elektrolitów

Po co je robimy? Dzięki tej analizie dowiesz się, czy pod wpływem wysiłku w organizmie nie dojdzie do nadmiernej utraty sodu, potasu, wapnia i magnezu. Pierwiastki te są w płynach ustrojowych i pełnią wiele ważnych funkcji, m.in. biorą udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, odpowiadają za właściwą kurczliwość mięśni.

Najwięcej elektrolitów tracisz, pocąc się podczas intensywnego wysiłku. A im niższy poziom elektrolitów na starcie, tym poważniejsze mogą być skutki ich utraty, to np. drżenie mięśni, zawroty głowy, arytmia serca.

Niedobory elektrolitów da się łatwo uzupełnić dzięki diecie lub suplementom.

Prawidłowe wartości wybranych elektrolitów (wyniki mogą różnić się w zależności od wieku): sód: 135–148 mmol/l, potas: 3,5–5,0 mmol/l, magnez 0,7–1,0 mmol/l, wapń 2,1–2,6 mmol/l

Ogólne badanie moczu

Po co je robimy? Pozwala m.in. wykluczyć infekcję, która może się nasilić podczas treningu. Ćwicząc, tracisz dużo płynów, jeśli ich szybko nie uzupełniasz, nerki starają się zatrzymać jak najwięcej wody i dochodzi do zagęszczenia moczu (świadczy o tym jego ciemny kolor).

A to zwiększa ryzyko infekcji, na które kobiecy układ moczowy jest wyjątkowo narażony z uwagi na budowę (krótka cewka moczowa). Zwróć uwagę na ocenę przejrzystości próbki: mętny mocz (podobnie jak obecność w nim białka) może świadczyć o zakażeniu bakteriami lub grzybami.

Jeśli ciężar właściwy przekracza normę (1010–1030 g/l), to może być znak, że dostarczasz organizmowi zbyt mało płynów.

EKG (elektrokardiogram) lub echo serca

Po co je robimy? Żeby sprawdzić, czy serce pracuje właściwie, i wykluczyć ukryte wady. Ponieważ podczas intensywnego wysiłku fizycznego najbardziej obciążony pracą jest układ krążenia, w tym serce.

Niespodziewane zatrzymanie jego akcji jest częstą przyczyną nagłych zgonów wśród młodych osób uprawiających sport. Rejestrując impulsy elektryczne emitowane przez serce, można zdiagnozować zaburzenia rytmu, niektóre wady wrodzone czy nadciśnienie tętnicze.

Osoby po 50. roku życia powinny poddać się dokładniejszej diagnostyce, tj. badaniu echokardiograficznemu (tzw. echo serca, czyli usg). Potrzebne jest skierowanie od internisty.

Lipidogram, oznaczenie stężenia lipidów, w tym cholesterolu

Po co je robimy? Przyda się, by stwierdzić, czy sport nie jest w twoim przypadku koniecznością. Ponad połowa Polaków ma zbyt wysoki poziom lipidów we krwi (cholesterolu i triglicerydów), co zwiększa ryzyko miażdżycy, zawału serca, udaru mózgu. A sport jest naturalnym lekarstwem, które pozwala zmienić ten stan rzeczy.

Regularnie ćwicząc, obniżysz poziom szkodliwych triglicerydów o 30–40 procent. Przed rozpoczęciem treningów zrób pełny lipidogram (z podziałem na frakcje tzw. złego i dobrego cholesterolu, odpowiednio LDL i HDL).

Powtórz badania za pół roku, zobaczysz różnicę. Prawidłowy poziom u kobiet: HDL – 50 mg/dl, LDL – poniżej 100 mg/dl, triglicerydów poniżej 150 mg/dl.

Nie wszystkie normy badań laboratoryjnych są stałe. Dlatego ich wyniki zawsze powinien interpretować lekarz.

Więcej na temat:badania | Lux Med | HDL | LDL | Nie | sport | oznaczenie | badanie

Zobacz również

  • Medycyna coraz lepiej radzi sobie w walce z chorobami i stosuje coraz lepsze leki. Mogą mieć one formę doustnych tabletek, płynów, plastrów, czopków, maści, żeli, sprayów i niezbyt lubianych... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.